Çocuğunuz bir süredir konuşurken takılıyor ya da sözcüklerin başını tekrarlıyorsa, aklınıza ilk gelen soru bunun kekemelik olup olmadığı olabilir. Bu yazıda kekemeliğin genellikle ne zaman başladığını ve neye dikkat etmek gerektiğini ele alıyoruz.
Kekemelik genellikle ne zaman başlar?
Kekemelik çoğunlukla 2 ile 5 yaş arasında, dil becerilerinin hızla geliştiği dönemde başlar. Başlangıç bazen ani, bazen yavaş olabilir. Belirtiler günden güne, hatta haftadan haftaya değişkenlik gösterebilir; bir dönem azalıp sonra yeniden artabilir.
Normal akıcısızlık ve kekemelik
Bu yaşlarda pek çok çocuk, düşünceleri dilinden hızlı ilerlediği için zaman zaman duraksar, sözcük ya da cümle tekrarları yapar ("Ben... ben de gelmek istiyorum"). Buna normal akıcısızlık denir ve genellikle zorlanma içermez.
Kekemelikte ise sıklıkla şunlar görülür:
- Ses ya da hece tekrarları: "ba-ba-ba-balon"
- Ses uzatmaları: "ssssu istiyorum"
- Sesin hiç çıkmadığı takılmalar (bloklar)
- Konuşurken yüzde ve boyunda gerginlik, göz kırpma gibi eşlik eden hareketler
- Konuşmaktan kaçınma ya da konuşmayla ilgili olumsuz duygular
Kekemelik geçer mi?
Okul öncesi dönemde başlayan kekemelikte belirtiler bazı çocuklarda zamanla azalabilir. Ancak hangi çocukta bunun olacağını önceden kestirmek mümkün değildir. Bu nedenle "bekleyip görmek" yerine, kekemelik fark edildiğinde bir uzmana danışmak önerilir. Değerlendirme, ailenin nasıl yaklaşacağını da netleştirir.
Ailelere öneriler
- Çocuğunuz konuşurken sabırla dinleyin, sözünü tamamlamayın.
- "Yavaş konuş", "derin nefes al" gibi uyarılardan kaçının.
- Kendiniz daha sakin ve yavaş bir tempoda konuşarak örnek olun.
- Konuşma sırası verilen, acele edilmeyen bir ortam oluşturun.
- Göz temasını koruyun; size ne anlattığına odaklandığınızı gösterin.
Kekemelik konusunda daha fazla bilgi için Kekemelik sayfasını inceleyebilir ya da iletişime geçebilirsiniz.
Bu yazı genel bilgilendirme amaçlıdır; değerlendirme, tanı ve terapi planı yerine geçmez. Her çocuğun gelişimi farklıdır.