Fonolojik Bozukluklar

Fonolojik bozukluk nedir?

Fonoloji, dildeki seslerin sözcük içinde nasıl düzenlendiğine ilişkin kurallardır. Fonolojik bozuklukta çocuk sesi tek başına çıkarabildiği hâlde, sözcük içinde belirli ses gruplarını kurallı biçimde değiştirir ya da atlar. Örneğin tüm "k" seslerini "t" ile söylemek ("kedi" yerine "tedi") ya da sözcüklerin son sesini düzenli olarak düşürmek.

Bu durum tek bir sesten çok, bir ses örüntüsüyle ilgilidir ve konuşmanın anlaşılırlığını belirgin biçimde etkileyebilir.

Kimleri ilgilendirir?

• Konuşması yakın çevresi dışında zor anlaşılan çocuklar
• Birden çok seste benzer hataları tekrar eden çocuklar
• Anlaşılmadığında hayal kırıklığı yaşayan, konuşmaktan kaçınan çocuklar

Hangi belirtiler dikkat çekebilir?

• Ses gruplarının düzenli olarak başka seslerle yer değiştirmesi
• Sözcüklerin baş ya da son seslerinin sürekli düşürülmesi
• Çok heceli sözcüklerin kısaltılması ya da yalınlaştırılması

Değerlendirme nasıl yapılır?

Değerlendirme, ailenin anlattıklarıyla başlar: çocuğun gelişim öyküsü, endişeleriniz ve gözlemleriniz konuşulur. Ardından çocuğun becerileri, yaşına uygun oyun ve etkinliklerle gözlemlenir; gerektiğinde standart değerlendirme araçları kullanılır. Çocuğun kullandığı ses örüntüleri ayrıntılı olarak incelenir. Sonuçlar sizinle sade bir dille paylaşılır ve desteğe ihtiyaç olup olmadığı birlikte konuşulur.

Terapi süreci hakkında

Terapi gerekiyorsa, değerlendirme sonuçlarına göre çocuğa özel hedefler belirlenir. Çalışmalarda çocuğun seslerin sözcük içindeki farkını fark etmesi ve doğru örüntüleri kullanması hedeflenir. Ailelere evde uygulanabilecek basit öneriler verilir; ilerleme düzenli olarak izlenir ve plan birlikte güncellenir. Sürecin süresi her çocukta farklıdır.

Süreç adımlarını Terapi Süreci sayfasında, merak edilen soruların yanıtlarını Sıkça Sorulan Sorular sayfasında bulabilirsiniz.

İlgili alan: Artikülasyon Bozukluğu