Artikülasyon bozukluğu nedir?
Artikülasyon, konuşma seslerinin dudak, dil, damak ve çene hareketleriyle üretilmesidir. Artikülasyon bozukluğunda çocuk bazı sesleri yaşına göre beklendiği şekilde üretemez: sesi atlayabilir, başka bir sesle değiştirebilir ya da sesi bozuk biçimde çıkarabilir. Örneğin "r" yerine "y" ya da "l" söylemek, "s" sesini dişlerin arasından çıkarmak sık görülen örneklerdendir.
Seslerin kazanılması belli bir gelişim sırasını izler; her yanlış söylenen ses bir bozukluk anlamına gelmez. Hangi sesin hangi yaşta beklendiğini değerlendirmek önemlidir.
Kimleri ilgilendirir?
- Bazı sesleri yaşıtlarına göre hâlâ yanlış söyleyen çocuklar
- Konuşması aile dışındaki kişilerce zor anlaşılan çocuklar
- Söyleyişi nedeniyle konuşmaktan çekinen ya da utanan çocuklar
Hangi belirtiler dikkat çekebilir?
- Belirli seslerin sürekli atlanması ya da başka seslerle değiştirilmesi
- "S", "ş", "z" gibi seslerin peltek ya da yanlardan çıkarılması
- Yaş ilerledikçe söyleyişte beklenen ilerlemenin görülmemesi
Değerlendirme nasıl yapılır?
Değerlendirme, ailenin anlattıklarıyla başlar: çocuğun gelişim öyküsü, endişeleriniz ve gözlemleriniz konuşulur. Ardından çocuğun becerileri, yaşına uygun oyun ve etkinliklerle gözlemlenir; gerektiğinde standart değerlendirme araçları kullanılır. Ağız yapıları ve hareketleri de gözlemlenir; gerekirse başka bir uzmana yönlendirme yapılır. Sonuçlar sizinle sade bir dille paylaşılır ve desteğe ihtiyaç olup olmadığı birlikte konuşulur.
Terapi süreci hakkında
Terapi gerekiyorsa, değerlendirme sonuçlarına göre çocuğa özel hedefler belirlenir. Çalışmalar genellikle sesin tek başına doğru üretilmesiyle başlar; ardından hece, sözcük, cümle ve günlük konuşmaya taşınır. Ailelere evde uygulanabilecek basit öneriler verilir; ilerleme düzenli olarak izlenir ve plan birlikte güncellenir. Sürecin süresi her çocukta farklıdır.
Süreç adımlarını Terapi Süreci sayfasında, merak edilen soruların yanıtlarını Sıkça Sorulan Sorular sayfasında bulabilirsiniz.
İlgili alan: Fonolojik Bozukluklar
Bu sayfadaki bilgiler genel bilgilendirme amaçlıdır; tanı ya da terapi planı yerine geçmez. Kişiye özel ihtiyaçlar ancak bireysel bir değerlendirmeyle belirlenebilir.